ترافیک داخلی و ترافیک بین‌الملل چه تفاوتی دارند؟

هر بسته‌ای که از سرور شما خارج می‌شود، یا مقصدش داخل ایران است یا خارج از آن. این تفاوت ساده روی پینگ، هزینه، ظرفیت و مهم‌تر از همه روی پایداری سرویس در زمان محدودیت اثر مستقیم دارد. در این مقاله ترافیک داخلی و بین‌الملل را از نگاه کسی که سرور یا سایت را مدیریت می‌کند بررسی می‌کنیم: هر کدام از کجا عبور می‌کند، چطور اندازه‌گیری می‌شود و برای مخاطب ایرانی سرور را کجا باید قرار داد.

ترافیک داخلی و بین‌الملل چیست؟

ترافیک داخلی به داده‌ای گفته می‌شود که مبدأ و مقصد آن هر دو داخل کشور است؛ مثلاً کاربری در شیراز که از سایتی با سرور در دیتاسنتر تهران بازدید می‌کند. ترافیک بین‌الملل داده‌ای است که یک طرف آن خارج از کشور است؛ مثلاً همان کاربر هنگام دانلود از سروری در آلمان، یا سرور تهران هنگام دریافت به‌روزرسانی از مخزن خارجی.

تشخیص داخلی یا خارجی بودن بر اساس محل IP مقصد انجام می‌شود، نه زبان یا دامنه سایت. سایتی با دامنه .ir که سرورش خارج است، برای کاربر ایرانی ترافیک بین‌الملل مصرف می‌کند.

مسیر عبور هر کدام

• داخلی: ترافیک از اپراتور کاربر وارد شبکه انتقال داخلی می‌شود و از طریق اتصال مستقیم یا نقاط تبادل ترافیک به دیتاسنتر مقصد می‌رسد. ساختار این شبکه را در شبکه ملی اطلاعات چیست توضیح داده‌ایم.
• بین‌الملل: ترافیک باید از درگاه‌های ارتباطی مرزی عبور کند و سپس از طریق شبکه‌های بین‌المللی به مقصد برسد. ظرفیت این درگاه‌ها محدودتر و هزینه آن بالاتر است.

اثر روی پینگ و سرعت

مسافت فیزیکی و تعداد شبکه‌های میانی، تاخیر را تعیین می‌کنند. برای کاربر ایرانی، پینگ سرور داخلی معمولاً چند میلی‌ثانیه تا چند ده میلی‌ثانیه است، در حالی که سرورهای اروپایی معمولاً از حدود ۶۰ میلی‌ثانیه به بالا پاسخ می‌دهند و این عدد در ساعات شلوغی یا زمان محدودیت به‌شدت بالا می‌رود. برای سایت، هر رفت‌وبرگشت اضافه در اتصال TCP و TLS ضرب می‌شود؛ برای بازی آنلاین، تماس صوتی و معاملات، همین تاخیر تعیین‌کننده است. توضیح بیشتر در VPS ایران یا خارج.

برای مقایسه مسیر از دید کاربر، از سیستم خودتان این دستورها را اجرا کنید:

ping -c 10 <IP-SERVER>
mtr -rwc 50 <IP-SERVER>

در خروجی mtr می‌توانید ببینید ترافیک از چه شبکه‌هایی عبور می‌کند و تاخیر و از دست رفتن بسته در کدام گام رخ می‌دهد.

هزینه و تعرفه

• برای کاربر نهایی: در بسیاری از بسته‌های اینترنت، ترافیک داخلی با تعرفه کمتر محاسبه می‌شود. پس میزبانی داخلی محتوای پرحجم، مثل ویدیو و فایل دانلودی، برای مخاطب هم ارزان‌تر است.
• برای سرور: پهنای باند بین‌الملل در دیتاسنترهای داخلی گران‌تر و محدودتر است؛ به همین دلیل سرورهای داخلی معمولاً سهمیه یا سرعت جداگانه‌ای برای ترافیک خارجی دارند. تفاوت مفاهیم پهنای باند و حجم ترافیک را هم در نظر بگیرید.
• درآمد از ترافیک داخلی: در برخی زیرساخت‌ها، ترافیک ارسالی پرحجم به مقصد کاربران داخلی ارزش اقتصادی دارد. در تراست هاست، ترافیک ارسالی سرور به مقصد IPهای داخل ایران می‌تواند مشمول برنامه کسب درآمد از ترافیک شود؛ جزئیات در راهنمای درآمد از ترافیک ارسالی.

رفتار در زمان محدودیت

بزرگ‌ترین تفاوت در شرایط بحرانی دیده می‌شود. در محدودیت‌های گسترده، ترافیک بین‌الملل قطع یا به‌شدت کند می‌شود، در حالی که ترافیک داخلی معمولاً برقرار می‌ماند. نتیجه برای انواع سرویس:

ستون آخر اغلب نادیده گرفته می‌شود: حتی وقتی سرور داخلی است، هر درخواستی که خودش به خارج می‌فرستد (DNS، API، مخزن پکیج، تمدید SSL) در محدودیت شکست می‌خورد. چک‌لیست کامل در قطعی اینترنت و سرور مجازی.

چطور ترافیک داخلی و خارجی سرور را بسنجیم؟

• آمار پنل یا پورت شبکه: برخی ارائه‌دهندگان ترافیک داخلی و خارجی را جداگانه در پنل نمایش می‌دهند. روش تهیه گراف قابل استناد در گراف ترافیک ماهانه سرور.
• vnStat یا ابزارهای مشابه: حجم کل ورودی و خروجی کارت شبکه را ثبت می‌کنند، اما مقصد را تفکیک نمی‌کنند.
• NetFlow/sFlow و GeoIP: برای تفکیک دقیق، جریان‌های ترافیک را با پایگاه داده GeoIP بر اساس کشور مقصد دسته‌بندی کنید.
• لاگ وب‌سرور: با تحلیل IP بازدیدکنندگان در لاگ Nginx یا Apache می‌توانید سهم کاربران داخلی و خارجی را تخمین بزنید.

جهت ترافیک هم مهم است: دانلود کاربران از سرور شما ترافیک ارسالی (Outbound) است؛ تفاوت در ترافیک ارسالی و ورودی.

سرور را کجا قرار دهیم؟

• بیشتر مخاطبان داخل ایران: سرور داخلی. پینگ پایین‌تر، هزینه ترافیک کمتر برای کاربر و پایداری در زمان محدودیت.
• مخاطب خارجی یا نیاز دائمی به سرویس‌های بین‌المللی: سرور خارج.
• هر دو: ترکیب سرور داخلی برای کاربران ایرانی و سرور خارج برای کارهای بین‌المللی؛ طراحی آن در معماری ترکیبی سرور ایران و خارج.

سوالات متداول