در مشخصات هاست و سرور دو عدد درباره شبکه می‌بینید: «پورت ۱ گیگابیت» و «۲ ترابایت ترافیک ماهانه». این دو اغلب با هم اشتباه گرفته می‌شوند، اما معنای کاملاً متفاوتی دارند. در این مقاله تفاوت Bandwidth و Traffic را با مثال توضیح می‌دهیم، نحوه محاسبه ترافیک مورد نیاز سایت را آموزش می‌دهیم و نکات مهم هنگام انتخاب پلن را مرور می‌کنیم.
فهرست مطالب
پهنای باند (Bandwidth) چیست؟
پهنای باند حداکثر سرعت انتقال داده در هر لحظه است و با بیت بر ثانیه سنجیده می‌شود؛ مثلاً ۱۰۰ مگابیت بر ثانیه (Mbps) یا ۱ گیگابیت بر ثانیه (Gbps). وقتی گفته می‌شود سرور «پورت ۱ گیگابیت» دارد، یعنی در بهترین حالت می‌تواند حداکثر یک گیگابیت داده در ثانیه ارسال یا دریافت کند. پهنای باند تعیین می‌کند چند کاربر همزمان می‌توانند با سرعت خوب از سرور دانلود کنند.
ترافیک (Data Transfer) چیست؟
ترافیک، حجم کل داده‌ای است که در یک دوره، معمولاً یک ماه، منتقل می‌شود و با بایت سنجیده می‌شود؛ مثلاً ۵۰۰ گیگابایت یا ۲ ترابایت در ماه. هر بار که کاربری صفحه‌ای را باز می‌کند، تصویری می‌بیند یا فایلی دانلود می‌کند، به ترافیک مصرفی اضافه می‌شود.
یک مثال ساده
پهنای باند مثل قطر لوله آب است؛ ترافیک مثل حجم آبی که در طول ماه از لوله عبور کرده است. لوله پهن به این معنا نیست که آب نامحدود دارید، و حجم زیاد آب هم بدون لوله پهن در زمان کوتاه منتقل نمی‌شود.
بیت و بایت؛ اشتباه رایج واحدها
پهنای باند با بیت (b کوچک) و حجم با بایت (B بزرگ) بیان می‌شود و هر بایت ۸ بیت است. پس:
- پورت ۱۰۰ مگابیت بر ثانیه، حداکثر حدود ۱۲٫۵ مگابایت بر ثانیه دانلود می‌دهد.
- پورت ۱ گیگابیت بر ثانیه، حداکثر حدود ۱۲۵ مگابایت بر ثانیه.
در عمل، سربار پروتکل‌ها باعث می‌شود سرعت واقعی کمی کمتر از این اعداد باشد.
رابطه پهنای باند و ترافیک
پهنای باند سقف نظری ترافیک را هم تعیین می‌کند. یک پورت ۱ گیگابیت اگر ۲۴ ساعته و ۳۰ روز با تمام ظرفیت کار کند، حدود ۳۲۴ ترابایت داده منتقل می‌کند:
۱ Gbps ≈ ۱۲۵ MB/s × ۸۶٬۴۰۰ ثانیه × ۳۰ روز ≈ ۳۲۴ TBاما سایت‌ها هیچ‌وقت پیوسته با تمام ظرفیت کار نمی‌کنند؛ ترافیک در ساعات اوج زیاد و در شب کم است. برای همین ارائه‌دهندگان ترافیک ماهانه را جداگانه تعیین یا محاسبه می‌کنند.
محاسبه ترافیک مورد نیاز سایت
یک فرمول ساده:
ترافیک ماهانه ≈ بازدید ماهانه صفحات × میانگین حجم هر صفحه × ضریب اطمینانمثال: سایتی با ۱۰۰ هزار بازدید صفحه در ماه و حجم متوسط ۲ مگابایت برای هر صفحه:
۱۰۰٬۰۰۰ × ۲ MB = ۲۰۰ GB → با ضریب ۱٫۵ حدود ۳۰۰ GB در ماه- حجم صفحه را با ابزار Developer Tools مرورگر (تب Network) یا PageSpeed Insights اندازه بگیرید.
- بازدیدهای تکراری کمتر مصرف می‌کنند، چون بخشی از فایل‌ها در کش مرورگر می‌مانند.
- ربات‌ها، خزنده‌ها و بکاپ‌های خارج از سرور هم ترافیک مصرف می‌کنند.
- فایل‌های دانلودی و ویدیو را جداگانه حساب کنید؛ معمولاً بیشترین سهم را دارند.
آمار مصرف واقعی را از نمودار ترافیک پنل یا ابزارهایی مثل vnStat ببینید؛ روش‌ها در گراف ترافیک ماهانه سرور.
ترافیک ورودی و خروجی
ترافیک دو جهت دارد: ورودی (داده‌ای که به سرور می‌رسد؛ مثل آپلودها و درخواست‌ها) و خروجی (داده‌ای که سرور ارسال می‌کند؛ مثل صفحات و فایل‌هایی که کاربران دریافت می‌کنند). برای بیشتر سایت‌ها، ترافیک خروجی چند برابر ورودی است. ارائه‌دهندگان مختلف ممکن است یکی یا هر دو جهت را در سهمیه حساب کنند. تفاوت‌ها و نحوه محاسبه را در ترافیک ارسالی و ورودی سرور بخوانید. اگر سرور شما ترافیک خروجی زیادی تولید می‌کند، کسب درآمد از ترافیک ارسالی را هم بررسی کنید.
«نامحدود» به چه معناست؟
«ترافیک نامحدود» معمولاً یعنی حجم ماهانه سقف ثابتی ندارد، اما پهنای باند پورت محدود است و ممکن است سیاست استفاده منصفانه وجود داشته باشد. پیش از خرید بپرسید: سرعت پورت چقدر است؟ آیا تضمین‌شده است یا مشترک؟ آیا سیاست استفاده منصفانه وجود دارد؟ ترافیک کدام جهت حساب می‌شود؟
کاهش مصرف ترافیک
- فشرده‌سازی تصاویر و استفاده از فرمت‌های WebP و AVIF.
- فعال کردن فشرده‌سازی Gzip یا Brotli در وب‌سرور.
- تنظیم کش مرورگر برای فایل‌های ثابت.
- استفاده از CDN تا بخش بزرگی از ترافیک از سرورهای CDN تحویل داده شود.
- مسدود کردن ربات‌های مخرب و خزنده‌های بی‌فایده.
بیشتر این روش‌ها سرعت سایت را هم بهتر می‌کنند؛ جزئیات در افزایش سرعت وردپرس.
سوالات متداول
آیا پهنای باند بالا یعنی ترافیک نامحدود؟
خیر. پهنای باند سرعت انتقال است و ترافیک حجم کل انتقال در ماه. این دو جداگانه تعیین می‌شوند.
اگر ترافیک ماهانه تمام شود چه می‌شود؟
بسته به سیاست ارائه‌دهنده، سرعت محدود می‌شود، سرویس تا خرید ترافیک اضافه متوقف می‌شود یا هزینه اضافه محاسبه می‌شود. مصرف را پایش کنید تا غافلگیر نشوید.
یک سایت معمولی چقدر ترافیک مصرف می‌کند؟
یک سایت شرکتی یا وبلاگ کوچک معمولاً چند ده گیگابایت در ماه؛ فروشگاه‌ها و سایت‌های پربازدید صدها گیگابایت؛ و سایت‌های دانلود و ویدیو ترابایت‌ها.
پورت ۱ گیگابیت برای چند کاربر کافی است؟
برای وب‌سایت‌های معمولی، هزاران کاربر همزمان. برای پخش ویدیو، هر کاربر چند مگابیت مصرف می‌کند؛ مثلاً با ۵ مگابیت برای هر نفر، حدود ۲۰۰ کاربر همزمان.
سرور با پورت و ترافیک متناسب
در سرورهای مجازی تراست هاست سرعت پورت و سهمیه ترافیک را متناسب با نیاز سایت یا سرویس خود انتخاب کنید.
