راه‌اندازی یک سرور بازی برای دوستان یا یک جامعه بزرگ، با یک سوال شروع می‌شود: سرور گیم چه مشخصاتی لازم دارد؟ برخلاف سایت‌ها، سرورهای بازی به پردازنده با فرکانس بالا، شبکه پایدار با تأخیر کم و حفاظت در برابر حملات حساس‌اند. در این راهنما هر منبع را بررسی می‌کنیم، برای بازی‌های محبوب مشخصات پیشنهادی ارائه می‌دهیم و اشتباه‌های رایج در انتخاب سرور گیم را مرور می‌کنیم.
فهرست مطالب
چرا سرور گیم با سرور سایت فرق دارد؟
یک وب‌سایت به درخواست‌ها پاسخ می‌دهد و اگر صفحه‌ای ۲۰۰ میلی‌ثانیه دیرتر بارگذاری شود، کاربر به‌سختی متوجه می‌شود. اما سرور بازی یک «حلقه شبیه‌سازی» دائمی را اجرا می‌کند: ده‌ها بار در ثانیه (Tick Rate) وضعیت دنیای بازی، حرکت بازیکنان، فیزیک و برخوردها را محاسبه و برای همه بازیکنان ارسال می‌کند. اگر سرور نتواند هر Tick را به‌موقع تمام کند، بازیکنان لگ، پرش و تأخیر در شلیک یا حرکت را حس می‌کنند. به همین دلیل:
- کارایی هر هسته مهم‌تر از تعداد هسته‌هاست.
- تأخیر و پایداری شبکه، و نه فقط سرعت آن، اهمیت حیاتی دارد.
- سرورهای بازی هدف رایج حملات DDoS هستند.
پردازنده: فرکانس مهم‌تر از تعداد هسته
بخش اصلی منطق بسیاری از بازی‌ها، از جمله Minecraft و بسیاری از موتورهای قدیمی‌تر، روی یک رشته اصلی اجرا می‌شود. پس پردازنده‌ای با فرکانس بالا و معماری جدید، حتی با هسته کمتر، از پردازنده‌ای با هسته‌های زیاد اما کند بهتر عمل می‌کند. هنگام انتخاب سرور:
- مدل و فرکانس پردازنده را بپرسید.
- برای بیشتر سرورهای کوچک تا متوسط، ۲ هسته سریع کافی است؛ هسته‌های اضافه برای افزونه‌ها، چند سرور همزمان یا بازی‌های چندرشته‌ای مفیدند.
- به رقابت بر سر پردازنده در سرورهای مجازی توجه کنید؛ مفهوم vCPU را در راهنمای انتخاب VPS توضیح داده‌ایم.
RAM
RAM به اندازه دنیای بازی، تعداد بازیکنان و افزونه‌ها یا مادها بستگی دارد. دنیای بزرگ Minecraft با مادپک‌های سنگین می‌تواند چند گیگابایت RAM بگیرد، در حالی که یک سرور CS2 معمولاً مصرف متوسطی دارد. حدود ۱ گیگابایت هم برای سیستم‌عامل و ابزارهای جانبی کنار بگذارید. کمبود RAM در سرورهای Java باعث توقف‌های طولانی جمع‌آوری حافظه (GC) و لگ‌های دوره‌ای می‌شود.
دیسک
- سرعت: بارگذاری قطعه‌های نقشه و ذخیره خودکار دنیا روی دیسک کند باعث لگ می‌شود؛ SSD حداقل و NVMe بهتر است. تفاوت‌ها در مقایسه NVMe، SSD و HDD.
- حجم: برخی بازی‌ها مثل CS2 فایل سرور حجیمی دارند (چند ده گیگابایت). حجم بکاپ‌های دنیا و لاگ‌ها را هم حساب کنید.
شبکه، پینگ و ترافیک
- محل سرور: مهم‌ترین عامل پینگ، فاصله تا بازیکنان است. برای بازیکنان ایرانی، سرور داخل کشور معمولاً پینگ بسیار کمتری از سرورهای اروپایی دارد. مقایسه کامل در VPS ایران یا خارج.
- پایداری: نوسان تأخیر (Jitter) و از دست رفتن بسته برای بازی از پینگ متوسط بدتر است.
- ترافیک: سرور بازی به‌طور مداوم داده به همه بازیکنان ارسال می‌کند. با بازیکنان زیاد، ترافیک خروجی ماهانه قابل توجه است؛ مدل محاسبه ترافیک ارائه‌دهنده را بدانید. مفاهیم در ترافیک ارسالی و ورودی سرور.
حفاظت در برابر DDoS
سرورهای بازی، به‌خصوص سرورهای عمومی و رقابتی، از پرتکرارترین اهداف حملات DDoS هستند؛ گاهی فقط به دلیل رقابت یا یک بازیکن ناراضی. حملات حجمی UDP پیش از رسیدن به سرور، پورت شبکه را پر می‌کنند و فقط در شبکه ارائه‌دهنده قابل مهارند. پس حفاظت DDoS در لبه شبکه برای سرور گیم یک ضرورت است، نه یک امکان اضافه. جزئیات در محافظت سرور بازی در برابر DDoS.
مشخصات پیشنهادی برای بازی‌های محبوب
| بازی | بازیکنان | vCPU | RAM | دیسک |
|---|---|---|---|---|
| Minecraft (Paper، بدون مادپک سنگین) | تا ۱۰ | ۲ سریع | ۳ تا ۴ گیگابایت | ۲۰ گیگابایت |
| Minecraft (مادپک یا ۳۰ بازیکن به بالا) | ۲۰ تا ۵۰ | ۲ تا ۴ سریع | ۸ تا ۱۲ گیگابایت | ۴۰ گیگابایت |
| Counter-Strike 2 | ۱۰ تا ۲۰ | ۲ | ۴ گیگابایت | ۴۰ تا ۶۰ گیگابایت |
| FiveM (GTA V RP) | ۳۲ تا ۶۴ | ۲ تا ۴ | ۶ تا ۱۰ گیگابایت | ۴۰ گیگابایت |
| Valheim | تا ۱۰ | ۲ | ۴ گیگابایت | ۲۰ گیگابایت |
| Rust یا ARK | ۵۰ و بیشتر | ۴ و بیشتر | ۱۲ تا ۱۶ گیگابایت و بیشتر | ۶۰ گیگابایت و بیشتر |
این اعداد تقریبی‌اند و به نسخه بازی، مادها، اندازه نقشه و رفتار بازیکنان بستگی دارند. از یک پلن متوسط شروع کنید و مصرف واقعی را پایش کنید. آموزش‌های راه‌اندازی: سرور Minecraft، سرور CS2 و سرور FiveM.
سیستم‌عامل
بیشتر سرورهای بازی، از جمله Minecraft، CS2، FiveM، Valheim و Rust، روی لینوکس اجرا می‌شوند که سبک‌تر است و منابع بیشتری برای بازی باقی می‌گذارد. برخی بازی‌ها فقط نسخه ویندوزی سرور دارند یا ابزارهای مدیریتی‌شان روی ویندوز راحت‌ترند. مقایسه در Linux VPS یا Windows VPS. اگر با لینوکس تازه آشنا شده‌اید، دستورات پایه لینوکس برای مدیریت VPS را بخوانید.
اشتباه‌های رایج
- انتخاب سرور فقط بر اساس تعداد هسته یا مقدار RAM، بدون توجه به فرکانس پردازنده.
- سرور ارزان در کشور دیگر برای بازیکنان ایرانی، با پینگ بالا.
- نادیده گرفتن حفاظت DDoS تا اولین حمله.
- اختصاص همه RAM سرور به بازی و باقی نگذاشتن سهمی برای سیستم‌عامل.
- نداشتن بکاپ خودکار از دنیا و تنظیمات؛ اصول در بکاپ سرور چیست.
- باز گذاشتن پنل‌های مدیریتی و RCON روی اینترنت با رمز ضعیف.
سوالات متداول
برای سرور بازی VPS کافی است یا سرور اختصاصی لازم است؟
برای بیشتر سرورهای کوچک و متوسط، یک VPS گیم با پردازنده پرسرعت کافی است. سرور اختصاصی برای شبکه‌های بزرگ چندسروری یا بازی‌های بسیار سنگین با صدها بازیکن مناسب است.
پینگ مناسب برای سرور بازی چقدر است؟
برای بازی‌های رقابتی، زیر ۵۰ میلی‌ثانیه خوب و زیر ۳۰ عالی است. برای بازی‌های غیررقابتی تا ۸۰ میلی‌ثانیه هم قابل قبول است.
چرا سرور من با وجود مصرف پایین CPU لگ دارد؟
ممکن است رشته اصلی بازی اشباع شده باشد، در حالی که بقیه هسته‌ها بیکارند؛ یا مشکل از RAM، دیسک یا شبکه باشد. ابزارهای پروفایل خود بازی، مثل Spark در Minecraft، علت را مشخص می‌کنند.
آیا می‌توانم چند سرور بازی روی یک VPS اجرا کنم؟
بله، به شرط منابع کافی و پورت‌های جداگانه. اما سرورهای پرجمعیت را جدا کنید تا لگ یکی روی دیگری اثر نگذارد.
سرور گیم با آنتی‌دیداس و پردازنده فرکانس بالا
سرورهای مجازی گیم تراست هاست روی پردازنده‌های Intel Xeon در دیتاسنتر تهران، با حفاظت DDoS لایه ۳ و ۴ در لبه شبکه، ترافیک ارسالی رایگان و تحویل خودکار ارائه می‌شوند.
