دامنه ملی .ir برای کسب‌وکارهایی که مخاطب ایرانی دارند، انتخابی طبیعی است: برای کاربران آشناست، به موتورهای جستجو سیگنال هدف‌گیری ایران می‌دهد و هزینه آن نسبت به بسیاری از پسوندهای بین‌المللی کمتر است. اما فرایند ثبت آن چند تفاوت مهم با دامنه‌های .com دارد؛ از شناسه ایرنیک تا زیرپسوندهای خاص و قوانین تمدید. در این راهنما ثبت دامنه ir را قدم‌به‌قدم توضیح می‌دهیم.
فهرست مطالب
ایرنیک و نقش نماینده
رجیستری پسوند .ir، مرکز ثبت دامنه ایران (ایرنیک) زیر نظر پژوهشگاه دانش‌های بنیادی است. ثبت را می‌توانید مستقیم در سایت ایرنیک یا از طریق نمایندگان رسمی انجام دهید. نمایندگان معمولاً فرایند پرداخت، تنظیم DNS و یادآوری تمدید را ساده‌تر می‌کنند، اما مالکیت دامنه در هر دو حالت با شناسه ایرنیک خود شماست. پیش از شروع، با مفاهیم کلی در دامنه چیست آشنا شوید.
زیرپسوندهای ir
| پسوند | کاربرد |
|---|---|
| .ir | عمومی؛ برای اشخاص و سازمان‌ها |
| .co.ir | شرکت‌ها و مؤسسات ثبت‌شده |
| .ac.ir | دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی |
| .sch.ir | مدارس |
| .gov.ir | نهادهای دولتی |
| .org.ir | سازمان‌های غیرانتفاعی |
| .id.ir | اشخاص حقیقی و صفحات شخصی |
زیرپسوندهای غیرعمومی مدارک ثبتی متناسب می‌خواهند. فهرست کامل و شرایط به‌روز هر پسوند را از سایت ایرنیک بررسی کنید.
شناسه ایرنیک (Handle)
برای ثبت دامنه .ir ابتدا باید در ایرنیک حساب کاربری بسازید و یک شناسه (مثل ab1234-irnic) دریافت کنید. این شناسه هویت مالک دامنه است:
- اطلاعات هویتی را دقیق و مطابق مدارک وارد کنید؛ برای سازمان‌ها، شناسه را به نام سازمان بسازید.
- ایمیل حساب را آدرسی انتخاب کنید که مستقل از خود دامنه باشد.
- شناسه را به نماینده‌ای که از طریق او ثبت می‌کنید اعلام کنید تا دامنه به نام شما ثبت شود، نه به نام نماینده.
مراحل ثبت دامنه ir
- در دسترس بودن نام را از سایت ایرنیک یا ابزار نماینده بررسی کنید.
- شناسه ایرنیک خود را بسازید یا وارد کنید.
- مدت ثبت را انتخاب کنید؛ ثبت بلندمدت نیاز به تمدیدهای مکرر را کم می‌کند.
- Name Serverها را وارد کنید؛ اگر هاست دارید، Name Serverهای ارائه‌دهنده هاست را از پنل یا پشتیبانی بگیرید.
- هزینه را پرداخت و درخواست را ثبت کنید. پس از تأیید ایرنیک، دامنه فعال می‌شود.
تنظیم DNS پس از ثبت
پس از فعال شدن، Name Server یا رکوردهای DNS دامنه را تنظیم کنید: رکورد A به IP سرور، CNAME برای www و MX برای ایمیل. اعمال تغییرات Name Server ممکن است تا چند ساعت طول بکشد. رکوردها را در DNS چیست و تنظیمات ایمیل را در SPF، DKIM و DMARC توضیح داده‌ایم.
تمدید و انقضا
- تاریخ انقضا را در حساب ایرنیک بررسی و پیش از آن تمدید کنید؛ دامنه منقضی‌شده از کار می‌افتد.
- پس از انقضا یک دوره مهلت برای تمدید وجود دارد؛ پس از آن دامنه آزاد می‌شود و دیگران می‌توانند ثبتش کنند.
- ایمیل‌های یادآوری ایرنیک را به آدرسی بفرستید که مرتب بررسی می‌شود.
- نقل‌وانتقال دامنه ir بین نمایندگان یا اشخاص قواعد خاص خود را دارد؛ توضیح در انتقال دامنه.
ir یا com؟
اگر مخاطب شما در ایران است، .ir گزینه طبیعی و کم‌هزینه است. اگر مخاطب بین‌المللی دارید یا برندتان در خارج از ایران هم فعالیت می‌کند، .com مناسب‌تر است. در بسیاری از موارد بهترین کار ثبت هر دو و ریدایرکت یکی به دیگری است. برای سایت‌هایی با مخاطب داخلی، میزبانی در ایران هم معمولاً سرعت بهتری می‌دهد؛ مقایسه در سرور ایران یا خارج.
سوالات متداول
ثبت دامنه ir چقدر طول می‌کشد؟
برای پسوند عمومی .ir معمولاً پس از پرداخت و بررسی ایرنیک در مدت کوتاهی فعال می‌شود. زیرپسوندهایی که مدرک می‌خواهند، زمان بیشتری لازم دارند.
آیا خارج از ایران می‌توان دامنه ir ثبت کرد؟
شرایط ثبت برای متقاضیان خارج از ایران را از قوانین به‌روز ایرنیک بررسی کنید؛ برخی زیرپسوندها فقط برای اشخاص و سازمان‌های داخلی‌اند.
دامنه ir فارسی هم وجود دارد؟
بله؛ پسوند «.ایران» برای دامنه‌های با حروف فارسی وجود دارد. پشتیبانی آن در برخی نرم‌افزارها و سرویس‌های ایمیل کمتر است و معمولاً در کنار دامنه لاتین استفاده می‌شود.
اگر نماینده‌ام از دسترس خارج شود چه می‌شود؟
اگر دامنه با شناسه ایرنیک خودتان ثبت شده باشد، مالکیت با شماست و می‌توانید نماینده را تغییر دهید یا مستقیم از ایرنیک تمدید کنید.
دامنه ir را به هاست وصل کنید
پس از ثبت دامنه، آن را به هاست cPanel تراست هاست با SSL رایگان یا سرور مجازی در دیتاسنتر تهران متصل کنید.
